ปัจจุบันเขาแม่นางขาว มีพื้นที่ป่าเหลืออยู่ประมาณ 35.62 ตารางกิโลเมตร หรือ ประมาณ 22,262.5 ไร่ สภาพทั่วไปเป็นภูเขาสูงชันสลับซับซ้อน มียอดเขาที่สำคัญคือ "ยอดเขาแม่นางขาว" สูงสุดประมาณ 615 เมตร และ ยอดเขาบางติบสูงประมาณ 480 เมตร พื้นที่ส่วนใหญ่ปกคลุมด้วยป่าดงดิบเขียวชอุ่มตลอดทั้งปีมีพันธ์ไม้หลากหลายชนิดขึ้นอย่างหนาแน่น ทั้งไม้เรือนยอดสูง ไม้ขนาดกลาง ไม้พุ่ม ไม้เลื่อย และไม้ที่ปกคลุมในระดับล่าง
สถานการณ์ปัจจุบัน
ในบางพื้นที่ของเขาแม่นางขาวได้มีการบุรุกแผ้วถางเพื่อทำการเกษตร (ปลูกยางพาราและปาล์มน้ำมัน) ขยับขึ้นไปยอดเขาเรื่อยๆ ไม่มีสิ้นสุด และมีการครอบครองของนายทุนและคนจากต่างถิ่นมากขึ้น โดยเฉพาะที่บ้านบางเอียงและบ้านนายทุย นกจากนั้นยังพบว่ามีการลักลอบตัดไม้และล่าสัตว์ป่ากันอย่างต่อเนื่อง การล่าสัตว์ป่ามีทั้งมาจากคนในพื้นที่และคนจากนอกพื้นที่ ประกอบกับการเดินทางมาเขาแม่นางขาวสะดวกระยะทางไม่ไกล เพราะมีถนนโดยรอบ และอยู่ใกล้กับชุมชนเมืองชุมชนขนาดใหญ่ ดังนั้นการลักลอบล่าสัตว์และหาของป่าจึงกระทำได้อ่างง่ายดาย
ในสภาพปัจจุบันเขาแม่นางขาวไม่ได้รับการดูแลและป้องกันรักษาที่ดีจากหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง เช่น การบังคับใช้ทางกฎหมาย การป้องกันและการปราบปรามการทำลายป่าและการล่าสัตว์ และไม่มีมาตรการอนุรักษ์ใดใดที่จะทำให้เขาแม่นาวขาวมีความยั่งยืนได้ ดังนั้นถ้าปล่อยไว้แบบนี้สักวันหนึ่งเขาแม่นางขาวคงจะหมดไปแน่นอน เขาแม่นางขาวตั้งอยู่ติดกับพื้นที่ชายฝั่งและป่าเลน มีแม่น้ำลำคลองหลายสายไหลมาจากภูเขาและไหลลงทะเล ดังนั้นถ้าปล่อยไว้แบบนี้สักวันหนึ่งถ้าพื้นที่ป่าถูกทำลายๆ ย่อมจะเกิดผลกระทบต่อทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และมีผลเสียต่อการประมงขอชาวประมงท้องถิ่น
การจัดตั้งเครือข่ายอนุรักษ์เขาแม่นางขาว
เขาแม่นางขาว บางส่วนเคยผ่านการสัมปทานทำไม้มาแล้วในอดีต อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันสภาพพื้นที่ยังคงอุดมสมบูรณ์ และมีพันธ์ไม้ ทั้งสัตว์ป่าหายากหลากหลายชนิด เช่น นกเงือก ชะนี หมี ไม้ขาวดำ ไม้ยาง และกล้ายไม้ เป็นต้น พื้นที่ป่าสงวน แห่งชาติเขาแม่นางขาวมีพื้นที่มากที่สุดกว่าป่าสงวนแห่งชาติอื่นๆในละแวกนี้ และเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารที่สำคัญในชุมชน ใช้ในการอุปโภคและการทำการเพาะปลูก
ในบางพื้นที่ของเขาแม่นางขาว ชุมชนมีประสบการณ์ในการอนุรักษ์ป่ามาแล้วหลายปี และมีการใช้ประโยชน์ต่างๆ เช่น ที่บ้านบางติบ มีการอนุรักษ์ป่าต้นน้ำและใช้ประโยชน์จากน้ำโดยการทำเป็นระบบประปาหมู่บ้าน และที่บ้านทุ่งรักทางสำนักสงฆ์สวนวางโดยการนำของท่านพระอาจารย์บุญนพ สุทฺธสีโลก็มีการริเริ่มที่ดี ในการอนุรักษ์ป่าร่วมกับชาวบ้านจนทำให้สภาพป่ามีการฟื้นตัว และมีความอุดมสมบูรณ์มากขึ้น
ดังนั้นถ้าหลายๆชุมชน ที่อยู่รายล้อมเขาแม่นางขาวครอบคลุมมากขึ้นทั่วทุกพื้นที่ จะมีผลดีต่อชุมชนในอนาคต
ด้วยเหตุดังกล่าวนี้ จึงได้มีการจัดตั้งเครือข่ายอนุรักษ์เขาแม่นางขาวขึ้น โดยมีแกนนำจากชุมชนต่างๆเข้าร่วมเป็นคณะกรรมการเครือข่ายเช่น กำนันตำบลแม่นางขาวและกำนันตำบลบางวัน ผู้ใหญ่ประชา คราวิจิตร นายลิขิต ยอดยิ่ง จากบ้านทุ่งรัก นายสมชาย โต๊ะสกุล จากบ้านนายทุย ผู้ใหญ่บ้านนายทุย ผู้ใหญ่บ้านบางแดด ผู้ใหญ่บ้านคุรอด ผู้ใหญ่บ้านหัวสวนเป็นต้น เครือข่ายอนุรักษ์เขาแม่นางขาว ได้ร่วมกันรณรงค์และชี้แจงความสำคัญของการอนุรักษ์กับชุมชนต่างๆ ที่อยู่รอบๆเขาแม่นางขาวและประสานความร่วมมือต่างๆ กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อดำเนินการอนุรักษ์เขาแม่นางขาวให้ยั่งยืน และเพื่อผลประโยชน์ต่อชุมชนในในอนาคต